,

پیدایش پنجره رنگی ارسی

پیدایش پنجره رنگی ارسی

پنجره رنگی ارسی

پنجره رنگی ارسی

روانشناسي رنگ ها :

همچنين از نظر روان شناسي، رنگ هاي مختلف اين شيشه ها و ايجاد نورهاي هم رنگشان بر روي انسان تاثيرات مختلفي مي گذارد كه هر رنگ در كنار رنگ ديگر شدت اين تاثير را خنثي كرده و مقدار مناسب آن را تنظيم و تعديل مي كند . بيشتر رنگ هاي استفاده شده در شيشه هاي ارسي رنگ هاي لاجوردي، قرمر، سبز و زرد هستند و هر كدام به تنهايي يك تاثير روان شناختي مجزايي دارند. شيشه هاي رنگي پنجره هاي ارسي با ايجاد نورهاي رنگارنگ باعث دورشدن و خارج شدن حشرات مزاحم از فضاي دروني اتاق هاي داراي پنجره هاي ارسي مي شود كه اين مورد مي تواند يكي از مهم ترين خاصيتهاي اين نوع پنجره ها در فضاي معماري ايراني باشد .

روند شكل گيري ارسي در دوره هاي مختلف :

۱-دوره صفوي

به وجود آمدن اين همه زيبايي باعث شد كه كم كم مسلمانان نيز از اين هنر در معماري مساجد، منازل و مكان هاي ديگر خود استفاده كنند و بدين ترتيب ساخت ارسي در كشورهاي شرقي و به ويژه ايران با ساكن شدن ارامنه در جلفاي اصفهان توسط شاه عباس صفوي رواج پيدا مي كند و با پيشرفت معماري اسلامي و در اوج آن پيشرفت يعني در دوره صفوي استفاده از شيشه هاي رنگي متداول مي شود.

۲-دوره قاجاريه

در حالي كه در اين دوره براي تبديل شكل ضلع بالايي اين عناصر به قوس يا هلال گرايش بسياري، به ويژه از سوي اعيان و اشراف نشان داده شده است. همچنين براي ساختن پنجره هاي ارسي، استفاده از قواره كاري بيش از گره سازي مورد توجه قرار گرفت.

۳-دوره پهلوي

دوره پهلوی و بعد از آن در اين دوره به خاطر كم توجهي به اين هنر و گران قيمت بودن آن، اين هنر رو به زوال رفت و تنها آثار معدودي به وجود آمد.

حكمت معنوي پنجره هاي ارسي :

پنج دري ها مي توانند كنايه متبركي از پنج تن آل عبا در عصر رستاخيز هنر عباسي باشند، زيرا سرخ كلاهان به بركت تشيع نخستين قدرت متمركز مذهبي را پديد آوردند به احتمال زياد رنگ سبز و سرخ نمادي از چهره نخستين معصومان شيعه يعني حضرت امام حسن و امام حسين (ع) است. مثلا در هلالي درها شعاع شيشه هاي سرخ، سوختن ققنوس را يادآور است كه از ميانه آتش تولدي ديگر را مي آغازد. غروبي كه طلوعي هميشگي را در پي دارد و اوج و حضيض ايران را در كشاكش تاريخ مي نماياند ذوزنقه هاي سبز با پنج برهاي آبي مي آميزد و در نقطه مياني پنجره به رنگ صورتي آرامي گره مي خورد، پنداري فرشته اي مائده بهشتي را از آسمان فرود مي آورد و رويشي جاودانه را صلا مي زند و نگاه را به سير و سلوكي سبز دعوت مي كند به كوچه اي كه گردونه رنگين بهاري هر لحظه از زير طاق نصرت قوس و قزح كه در راس پديده هاي رنگي طبيعي قرار دارد و سمبل كليه پدهده هاي رنگي قلمداد مي شود مي گذرد و نزولي رنگين را به انتظار مي نشيند.

معماري و ارسي :

گوناگوني پنجره هاي الوان، نتيجه مستقيم شكوفايي هنر معماري و اقتصاد توانمند عصر سرخ كلاهانست، تنوع رنگ، وسعت طرح و خلاقيت اين پنجره ها همانند انقلابي بود كه در معماري اروپا اتفاق افتاد اگر در آن جا بيشتر شكوه، عظمت و شگفتي معماري مد نظر بود در هنر ايراني، ظرافت، رمز، پيچيدگي و لطافت، بر جنبه هاي ديگر رجحان داشت، آنگونه كه فرانسوا سوشال تصور مي كرد اين هنر در فرنگ با نوعي عقلگرايي پيوند داشت كه بيش از يك پديده زيبا شناختي بود و تفاوت و رنگارنگي انديشه ها و پيچيدگي شكلهاي آن بازتاب دهنده شيوه برخورد با زندگي است كه موجب پيدايش اشكال بياني گوناگوني گرديد چرا كه نور با فيلترهاي رنگي به صورتي اسرارآميز از منبعي نهاني مي تابد و شكوهمندي خود را به گروه بهت انگيزي مي بخشد كه فضا را با چنان اطمينان و قداستي اشغال مي كنند كه مساله يا تابع چارچوب معماري قرار گرفتنشان ابدا مطرح نمي شود و وقتي به مضامين اساطيري مي پردازد به شيوه اي طراحي مي شود كه حيراني باز مي آورد. به گمان ما قداستي كه اين انديشمندان به آن اتكا مي كنند چيزي جز همان تصويرهاي مقدسي كه يادآور رنج و درد زندگي پيامبران مي باشد نيست. در صورتي كه در پنجره هاي ايراني نگاه با رشته اي مينوي و نوراني به آسمان مي رسد و هستي را در ماوراي خيال و استعاره و كنايه در هاله اي بهشتي جستجو مي كند، فضايي كه بي پاياب است، چرا كه از مشاهده آن هيچگاه تصويري همزاد و مشابه براي دو انسان متفكر دست نمي دهد در حالي كه پنجره فرنگي مفهومي را بيان مي كند كه براي سيل تماشاگران نتيجه اي جز جوهر يك داستان ندارد يا تاريخ قهرماني سرزميني است و يا سرگذشت مومني و قديسي، اما در پنجره ايراني پيامهايي غيبي سيلان دارند. امواجي به پهناي فلك و گستردگي انديشه، هانري فوسيون اشتباه نمي كرد كه مي نوشت پرتوانترين قواعد كه ظاهرا به منظور ناتوان سازي و استاندارد كردن ماده فرم تدوين شده اند قواعدي هستند كه با غناي تقريبا خيال انگيزي از تنوعات به بهترين شكل ممكن، نيروي زيستي عالي اين ماده را عيان مي سازند. چه چيزي بيشتر از تركيبات گوناگون تزيينات اسلامي مي تواند از زندگي و سهولت و انعطاف پذيري آن فاصله بگيرد با آنكه همه بر قواعد رياضي آفريده شده اند. در ژرفاي همين تركيبات به نظر مي رسد كه گونه اي نيروي تب آلود، اين شكل ها را برمي انگيزد و تكثير مي كند. گونه اي نبوغ اسرارآميز به بغرنج سازي، سراسر اين هزارخان پيچاپيچ را در هم مي بافد، از هم مي گشايد، بر هم مي زند و از نو سامان مي بخشد. اين شكلها چه نقاط خلا بدانيم چه ملا، هم راز را پنهان مي كنند و هم از واقعيت پرده برمي دارند. فوسيون درست مي انديشد زيرا هنرمندان ايراني اين حرير متافيزيكي و ماوراي طبيعي را چون توري نازك با وقوف به نوعي اشراق و كشف و شهود بر روي هنر خود كشيده اند.

نتيجه گيري

۱- هنر هميشه انعكاس روشني از ديدگاه هاي زمان خود بوده است . يا نشانگر اعتقادات شديد مذهبي مردم بودند.اما با توجه به بي مهري ها و كم توجهي هايي كه به اين هنر و به عبارت دقيق تر ارسي ها شده است ، همانند اين است كه روح در خانه هاي ايراني و معماري ايراني كمرنگ شده، روحي كه توسط اين عناصر زيبا و آرام بخش زندگي ايراني بوده است .

۲- ارسي، چيدمان چوب و شيشه، يادگاري از روزگاران قديم و الهام گرفته از طرح هاي اصيل اسليمي كه در ساخت درها و پنجره بناها به كار مي رفت اكنون ديگر متداول نيست و تنها در خانه هاي برجاي مانده از قديم ديده مي شود.

۳- ارسيها در معماري ايراني داراي اهميت بودند و اتاقي كه داراي اين نوع پنجره بود را اتاق ارسي ناميدند كه مهمترين اتاق خانه به شمار ميرفت.

۴- امروزه با ورود آهن آلات و با جايگزين شدن پنجره هاي آهني به جاي پنجره ها ي ارسي و چوبي، عامه ي مردم پنجره هاي بسيار زيباي چوبي و ارسي هاي دل انگيز منازل خود را هيزم اجاق كردند و به جاي آن ها پنجره هاي آهني كه ضريب ايمني و اطمينان بيشتري داشت قرار دادند.

۵- باز كردن ارسيها، اتاق را تبديل به فضايي نيمه باز ميكرد و اهالي را به نشستن در لبههاي پنجره و چشم انداختن به منظره زيباي حياط دعوت ميكرد؛ منظرهاي كه ديگر وجود ندارد كه آن را از ميان ارسي هـايي كه از بين رفتهاند با چشم دل ببينيم.

۶- اين واژه هم اكنون در زندگي ما به نام بحران هويت مطرح است، بحراني كه نه فقط در عناصر معماري ؛ بلكه بصورت كلي در معماري نيز مطرح است.كه نياز مند مطالعه و تحقيقات خاص و ريشه اي در همه ابعاد مي باشد.

شرکت عایق پنجره بوستان

شرکت عایق پنجره بوستان